Güney Kore Merkez Bankası, 16 Temmuz’daki toplantısında politika faizini yüzde 2,50’den yüzde 2,75’e yükseltti.
Yedi üyeden oluşan Para Politikası Kurulu, Ocak 2023’ten bu yana yapılan ilk faiz artırımını oy birliğiyle kabul etti.
Kararın arkasında yalnızca yükselen enerji fiyatları bulunmuyor. Yapay zekâ yatırımlarıyla güçlenen yarı iletken ihracatı ekonomiyi beklentilerin üzerinde büyütürken enflasyon, zayıflayan won, konut fiyatları ve hane halkı borçları aynı anda baskıyı artırdı.
Petrol fiyatları enflasyonu yeniden yükseltti
Güney Kore’de tüketici enflasyonu haziran ayında yüzde 3,2’ye çıkarak son iki buçuk yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Enflasyon böylece merkez bankasının yüzde 2’lik hedefinin belirgin biçimde üzerinde kaldı. Gıda ve enerji hariç çekirdek enflasyon ise yüzde 2,5 seviyesinde gerçekleşti.
Petrol ürünlerindeki sert fiyat artışı, tarım ve hayvancılık ürünlerindeki yükselişle birleşerek tüketici fiyatlarını yukarı çekti.
Merkez bankası, küresel petrol fiyatları geri çekilse bile geçmiş dönemdeki enerji artışlarının ekonomiye gecikmeli yansıyacağını belirtti. Zayıf wonun ithal ham madde maliyetlerini artırması da enflasyon baskısının kısa sürede ortadan kalkmasını zorlaştırıyor.
Banka, tüketici enflasyonunun uzun bir süre hedefin üzerinde kalmasını bekliyor.
Yapay zekâ büyümeye alan açtı
Faiz artırımını mümkün kılan en önemli unsur, Güney Kore ekonomisinin beklenenden daha güçlü performans göstermesi oldu.
Yarı iletken sektörü, küresel yapay zekâ yatırımlarındaki artışın etkisiyle ihracat ve yatırımları hızlandırdı. Güney Kore’nin ihracatı haziran ayında ilk kez 100 milyar dolar sınırını aşarken bilgi teknolojileri ürünlerindeki yıllık artış üç haneli oranlara ulaştı.
Merkez bankası, 2026 yılı büyümesinin mayıs ayında açıklanan yüzde 2,6’lık tahmini belirgin biçimde aşacağını bildirdi.
Güney Kore hükümeti de büyüme tahminini yüzde 3’e yükseltti. Bu oran gerçekleşirse ülke ekonomisi 2021’den bu yana en güçlü yıllık büyümesini kaydedecek.
Ekonomideki hızlanma merkez bankasına faiz artırımı için alan açtı. Ancak güçlü büyüme aynı zamanda ücretler, tüketim ve iç talep üzerinden yeni enflasyon baskıları yaratabilecek bir risk olarak görülüyor.
Konut fiyatları ve borçlar alarm verdi
Seul ve çevresindeki konut fiyatlarının yeniden hızlanması da faiz kararında etkili oldu.
Merkez bankasına göre finans sektöründeki hane halkı kredileri aylık 8 ila 9 trilyon won arasında artmayı sürdürüyor. Konut kredilerinin yanı sıra diğer bireysel kredilerde de belirgin yükseliş görüldü.
Yapay zekâ ve teknoloji hisselerindeki hızlı yükselişin bireysel yatırımcıların borçlanmasını artırması, finansal istikrar kaygılarını büyüttü.
Merkez bankası, gelir ve varlık değerlerindeki artışın konut alım kapasitesini yükselttiğine işaret etti. Seul ile Gyeonggi bölgesinde fiyatların daha da artacağı beklentisi, kredi talebinin güçlü kalmasına yol açıyor.
Faiz artışı bu nedenle yalnızca enflasyonu değil, konut piyasası ve hane halkı borçlarını da soğutmayı amaçlıyor.
Won üzerindeki baskı devam ediyor
Güney Kore wonu, dolar karşısında yılbaşından bu yana değer kaybederken kurdaki oynaklık ithalat maliyetlerini artırdı.
Dolar/won kuru bir dönem 1.500 seviyesinin üzerine çıktıktan sonra 1.400’lü seviyelerin üst bölümüne geriledi. Buna rağmen merkez bankası kurdaki hareketlerin enflasyon ve finansal istikrar açısından risk oluşturmaya devam ettiğini bildirdi.
Faiz kararı piyasalarda büyük ölçüde bekleniyordu. Wonun ilk tepkisi sınırlı kalırken Güney Kore’nin KOSPI endeksi çip üreticilerinde yeniden başlayan satışların etkisiyle yüzde 7’ye varan kayıp yaşadı.
Endeksteki hareketin merkezinde faiz kararından çok, yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin kaygılar ve yabancı yatırımcı satışları bulunuyor.
Yeni faiz artırımları masada
Güney Kore Merkez Bankası, faiz artırımının tek adımla sınırlı kalmayabileceği mesajını verdi.
Banka, ekonomik büyümenin güçlü kalması, enflasyonun hedefin üzerinde seyretmesi ve finansal istikrar risklerinin devam etmesi nedeniyle yeni faiz artırımlarıyla uyumlu bir politika duruşunun gerekli olduğunu açıkladı.
Faiz artışlarının zamanı ve hızı; petrol fiyatları, wonun seyri, enflasyonun ekonomiye yayılma derecesi, iç talepteki toparlanma ve hane halkı borçlarına göre belirlenecek.
Ekonomistlerin büyük bölümü Güney Kore Merkez Bankası’nın yıl sonuna kadar bir kez daha faiz artırarak politika faizini yüzde 3’e çıkarabileceğini öngörüyor.
Güney Kore’nin kararı, Avustralya, Yeni Zelanda, Endonezya ve Filipinler’in ardından Asya-Pasifik bölgesindeki para politikası sıkılaşmasının genişlediğini gösterdi.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş devam ederse yalnızca Güney Kore’nin değil, enerji ithalatına bağımlı diğer Asya ekonomilerinin de faiz hesaplarını yeniden yapması gerekebilir.
